أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ

369

دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )

بقتل وى بسيارى بكشت و گفت : اگر بر قريش ظفر يابم هفتاذ مرد ازيشان بكشم ، خذاى - تعالى - اين آيت فرستاذ . قوله : « وَ إِنْ 2373 عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِهِ » اگر ببذكردارى بذكردار را جزا خواهى داذ بايذ كى جزا بحسب گناه بوذ يعنى مثليّت لازم بوذ و از حدّ مثل تجاوز نكنى ، نه چنانك ( 728 ) عرب عادة داشته‌اند و بر لفظ خوذ رانده‌اى ؛ و اين معنى بمذهب كسى است كى سورة نحل مكّى مىشمرذ الّا اين آيات ؛ و بمذهب كسى كى سورة مدنى مىنهذ معنى اين آيت و آنچ بذين مانذ مثل « فَأَعْرِضْ 2374 عَنْهُمْ وَ عِظْهُمْ » و « لَسْتَ 2375 عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ » و « جَزاءُ 2376 سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها » ، آن بوذ كى فرو گذاشت چيزى چنانچ بمضرّت نينجامذ نزد خذاى - تعالى - و مؤمنان پسنديذه‌تر بوذ ؛ « وَ لَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ » . « وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ » و جزع مكن بآنچ به تو مىرسذ و در آن صبر نتوانى كرد الا بمعاونت خذاى - تعالى - « وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ » و بر ايشان كى شهادة يافتند غمناك مباش كى ايشان شهداى خذاى - تعالى - اند ؛ روزى ايشان بايشان مىرسذ و بدرجاتى كه ايشانرا داذه است خرّم و شاذ مانند « وَ لا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ » و دل تنگ مشو از قتل و مثله كردن ايشان شهدا را ؛ و بمذهب آنكس كى سورة بكلّى مكّى مىنهذ ، معنى چنين بوذ : بر رنجى كى از مشركان به تو مىرسذ صبر نماى « وَ ما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ » و صبر نتوانى كردن الّا بتوفيق خذاى - تعالى - و معونت وى ( 729 ) « وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ » و بر تكذيب ايشان ترا غمناك مباش و بر افراط رنجانيذن دل تنگ مشو « وَ لا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ » و از مكري كى در إبطال دين تو مىسازند دل تنگ و پريشان خاطر مباش . « إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا » خذاى - تعالى - معين و ناصرست پرهيزگاران و ترس‌كارانرا در دنيا و آخرت « وَ الَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ » و آنانرا كى احسان كنند از آنچ ما ايشانرا روزى كرده‌ايم .